Insulinooporność – informacje podstawowe
Insulinooporność (IO) to zaburzenie metaboliczne, w którym występuje nieprawidłowa odpowiedź tkanek organizmu (m.in. tkanki tłuszczowej, wątroby) na działanie insuliny mimo jej prawidłowego lub podwyższonego stężenia we krwi. Prowadzi to do utrzymywania się wysokiego poziomu cukru we krwi, więc komórki próbując wrócić do prawidłowego stanu zaczynają produkować coraz to większe dawki insuliny. W konsekwencji organizm tego nie przyswaja i cząsteczki glukozy trafiają prosto do komórek tłuszczowych, a to powoduje wzrost masy ciała.
Przyczyny rozwoju
Przyczyny tego zaburzenia nie są do końca znane, jednak przyjmuje się, że ma to związek z czynnikami genetycznymi oraz środowiskowymi. Z pewnością można wymieniać tu:
- nadmierną masę ciała klasyfikującą się do otyłości
- niską aktywność fizyczną i prowadzenie siedzącego trybu życia
- nadmiar w diecie kwasów tłuszczowych nasyconych oraz izomerów trans nienasyconych kwasów tłuszczowych (są to margaryny, oleje w plastiku, potrawy smażone, fast food)
- nadmiar żywności przetworzonej bogatej w cukier, tłuszcz i sól
- pomijanie śniadań
- nieprawidłowa ilość posiłków w ciągu dnia lub zbyt duże porcje
- uwarunkowania genetyczne
- nieodpowiednia ilość godzin snu
- nadmierny stres skutkujący podwyższonym poziomem kortyzolu w organizmie
- stosowanie używek, jak papierosy, alkohol
Na rozwój choroby mogą mieć wpływ współistniejące choroby, jak:
- zespół policystycznych jajników, PCOs
- choroby tarczycy (niedoczynność, nadczynność, wole, Hashimoto)
- choroby nadnerczy (zespół Cushinga)
- depresja i związane z nią przyjmowanie leków przeciwpsychotycznych
- nadciśnienie tętnicze
- choroba Alzhaimera
- cukrzyca typu 2
- niealkoholowe stłuszczenie wątroby
- hiperprolaktynemia
Objawy
- wzmożona senność po posiłku (szczególnie węglowodanowym),
- nieustanna ochota na „coś słodkiego” po posiłku
- częste uczucie głodu i krótkie przerwy między posiłkami,
- pojawienie się ciemnego, rogowatego naskórka (szczególnie na łokciach lub w okolicach szyi),
- wzrost masy ciała pomimo diety z odpowiednią podażą kalorii,
- trudności ze zrzuceniem nadmiernych kilogramów,
- całodniowe uczucie zmęczenia (nawet po przespanej nocy),
- obniżona koncentracja i problemy z pamięcią,
- rozdrażnienie,
- bóle głowy i częste migreny.
Jak diagnozować?
Żeby móc zdiagnozować IO należy w pierwszej kolejności udać się do lekarza specjalisty, który skieruje nas na odpowiednie badania. To najczęstszych metod można zaliczyć dożylny test tolerancji glukozy lub podwójny test dożylnego obciążenia glukozą, określenie wskaźnika HOMA-IR, wskaźnik QUICKI ponadto wyróżnia się metody bezpośrednie, czyli test tolerancji insuliny, metodę klamry metabolicznej, test OGTT oraz test supresji insuliny endogennej.
Norma w przypadku wskaźnika HOMA-IR
- Osoby dorosłe > 2,0
- Przed okresem pokwitania >2,67 u chłopców i >2,22 u dziewcząt
- W okresie pokwitania >5,22 u chłopców i >3,82 u dziewcząt
Norma insuliny ze względu na wartość BMI
- BMI <25 – Insulina na czczo 2,0-12,0 à po 2h 5-6 mU/ml
- BMI 25-30 – Insulina na czczo 3,0-15,0 à po 2h 0,6-91 mU/ml
- BMI >30 – Insulina na czczo 4,0-22,0 à po 2h 12,0-114,0 mU/ml
Konsekwencje
- wzrostu stężenia we krwi triacylogliceroli (TG) oraz wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (WKT) w tkankach,
- rozwój reakcji zapalnych w organizmie,
- wzrost stężenia sodu w surowicy krwi, a tym samym możliwość rozwoju nadciśnienia tętniczego,
- rozwoju jawnej cukrzycy typu 2,
- obturacyjny bezdech senny,
- zaburzenia układu krzepnięcia,
- większe ryzyko rozwoju chorób neurodegeneracyjnych.
Są to podstawowe informacje dotyczące jednego z najczęstszych zaburzeń metabolicznych ostatnich lat. Jednak, nie jest to choroba, na którą nie mamy wpływu- wręcz przeciwnie! Poprzez modyfikację stylu życia i wprowadzenie drobnych korekt w swojej diecie osoby narażone na rozwój IO mogą się przed nią ustrzec!
Nie wiesz od czego zacząć? Nie umiesz poradzić sobie samodzielnie? Ciągle próbujesz nowych diet, ale nie widzisz efektów? Skontaktuj się ze mną poprzez formularz, a wspólnie zadbany o Twoje zdrowie!
Literatura:
- https://core.ac.uk/download/pdf/268452312.pdf
- https://www.ptfarm.pl/pub/File/Bromatologia/2017/BR%201_2017%20art%2002%20s%208-16.pdf
- Makarowska, D.Musiałowska, „Dieta w insulinoopornośći”, wyd.JK, Łódź 2018, s. 9-18.
- Napiórkowska L, Franek E. Insulinooporność a stan przedcukrzycowy. Post. N. Med. 2017; XXX (02): 84-88.
- https://www.researchgate.net/publication/51240245_The_Definition_of_Insulin_Resistance_Using_HOMAIR_for_Americans_of_Mexican_Descent_Using_Machine_Learning